GÜVENLİ SOKAKLAR OLUŞTURMAK İÇİN 9 ANAHTAR KRİTER

Buradaki yöntemler Hammond, Indiana kentinde uygulanmış ve bir çok Amerikan kentinde daha sonra uygulanmıştır.

Araçların hızlanması sokak hayatınıönemli ölçüde etkilemiştir. Çoğu yaya 15 kmh ile giden bir aracın öldürücü etkisinin 10 kmh ile giden bir araçtan 7 kat olduğunun farkında bile değil. Dolayısıyla insanların yürüdüğü sokaklarda otomobillerin hız limitleri oluşturulurken dikkatlice düşünülmelidir.

Amerikan kentlerinin genelinde yaya aksları genellikle şehir merkezlerinde yer almaktadır. Bu gerçekten yola çıkarak kent merkezlerinin tasarımları aşamasında otomobil sürüş süresini minimize etmek esas olmalıdır. Bu sayede sürüş hatalarını minimize ederek yayalara daha güvenli bir ortam sağlayabiliriz.

Aşağıda gösterilen şemalar bu noktaları net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Kent merkezlerini güvenli hale getirmenin kilit noktası otomobil hızlarını makul değerlerde tutmak ve yaya güvenliğini sağlamaksa , bunu belirli prensipler ile kent planlarına aktararak sağlayabiliriz. Aşağıda Hammond, Indiana kentinde uygulanan prensiplerden bahsedeceğiz.

1) Uygun şerit sayısı

Daha çok şerit sayısı, daha çok hızlı giden otomobil anlamına gelir. Dolayısıyla yaya hareketide kısıtlanmaktadır. Otomobiller için kullanılan şerit sayısını azaltarak, yol kenarı otoparkı yada bisiklet yolu tasarlanması, otomobil hızını kesinlikle düşürücü bir etmen olacaktır.

2) Uygun Şerit Genişliği

Farklı şerit genişlikleri farklı ulaşım hızlarına tekabül etmektedir. Otoyollarda şerit genişlikleri 4-4,5 metreye kadar çıkarken otomobil hızının en düşük olduğu park noktalarında şerit genişliği 3 metreye inmektedir. Buradan yola çıkarsak kent merkezlerinde bulunan şeritlerin genişliğinin düşürülmesi sürücülerde de farkındalık oluşturacağından dolayı otomatik olarak sürücülerde yavaş gitme eğilimini ortaya çıkaracaktır.

3) Tek Yön Uygulamasından kaçınmak

Otomobil sürücüleri tek yön uygulamasının olduğu caddelerde karşıdan gelen araç riski olmadığından dolayı hızlanma eğiliminde olurlar. Aksine trafiğin çift yönlü aktığı caddelerde sürücüler içlerinde “Yarışcıyı” frenleyerek daha dikkatli olurlar. Ayrıca tek yön olan caddelerde sürüş yapan sürücülerin yaya geçitlerini fark etme oranlarının daha düşük olduğu bilimsel olarak ispatlanmıştır.

4) Bisiklet yollarının önemi

Bisiklet yolları için kent planlamasının önemli devrim noktalarından biri diyebiliriz. Özellikle bisiklet yollarının arttırılması ile kent merkezlerindeki bisikletli sayısının arttığını Amerikan şehirlerinde görebiliriz.Tıpkı yayalarda olduğu gibi bisiklet yollarıda otomobil sürücülerinde bir farkındalık oluşturacağı için sürücülerin daha yavaş ve dikkatli sürmelerinde önemli bir etken olacaktır.

5) Cadde boyunca sürekli parklanma

Caddeye paralel yada açılı farketmez, cadde boyunca yapılan parklanma otomobil sürücülerinin daha dikkatli sürmesini sağladığı gibi, araç yolu ile kaldırım arasında da bir yayaların güvenliği açısından bariyer görevi görecektir. Özellikle alışveriş mağazalarının olduğu caddelerde izin verilen yol boyunca parklanmanın bölgede bulunan dükkanların satışlarını da olumlu manada etkileyeceği yadsınamaz.

6) Cadde boyunca ağaçlandırma

Yine yaya güvenliğinden yola çıkarsak, yol boyunca yapılacak olan ağaçlandırma çalışması tıpkı park halindeki araçlar gibi yayalar ile otomobiller arasında bir bariyer oluşturacağı gibi , sürücülerde caddenin daraldığı algısını yaratacağı için hızın düşmesini sağlayacaktır.

7) Gereksiz trafik işaretlerinden kurtulun

Yıllar boyunca insanlar, trafik işaretlerinin , trafik ışıklarının artmasını bir modernleşme olarak algıladılar. Ancak günümüzde bu trend değişim göstermeye başlamış , insanlar trafik işaretlerini azaltarak, sonuçları tecrübe etmeyi merakla bekliyor. Araştırmalar gösteriyor ki 4 yollara yerleştirilen DUR simgesi birden fazla trafik işaretinin görevini halledebiliiyor.

8) Yaya geçiş düğmeleri yerine otomatik yürüme sinyali kullanın

Bilindiği gibi bazı caddelerde yaya geçiş butonuna basılmadığı sürece yayalar için geçiş ışığı yanmamaktadır. Buda sürücüler için kesintisiz bir sürüş manasına geldiğinden otomobil hızını arttırmaktadır. Oysaki kent merkezlerinde otomatik sinyalizasyon uygulamasına geçilmesi sürücülerde farkındalık yaratacak ve sürüş hızını azaltacaktır.

9) Geometriyi kullanın

Yürülebilir mekanlar genelde dikdörtgen ve açılı alanlardır. Yolları dümdüz yapmak yerine biraz açı vererek otomobil hızlarının otomatik olarak düşmesini sağlayabiliriz.

Yukarıda belirttiğimiz ve örneklerini şekillerle gösterdiğimiz yöntemler Hammond, Indiana kentinde uygulanmış ve başarıya ulaşmıştır. Şüphesiz Walkable City Rules kitabında daha çok öneri bulabiliriz.

Kent merkezi hız limiti uygulaması

Hız ölçer kameralar

Daha düz yollar yerine daha dönüşlü yollar üretmek

Açılı yol boyu otoparklar üretmek

Yaya bölgeleri oluşturmak

Yaya geçidi tasarımları ile farkındalık oluşturmak

Setler oluşturmak

Tüm bu faktörler uygulanabilir tabiki , ancak biz kent plancılarının asli görevi planladığımız alanın ruhuna en iyi uygun kritleri uygulamaktır.

Please follow and like us:
error

Yayınlayan

Faik Köktemir

Küçükken sıklıkla nah çektiğim için bugün şehir plancısı oldum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.